सारा रेन्सफोर्ड
रुसी टेलिभिजन क्यामेरासामु उभिएर उद्घोषिकाले मुस्कुराउँदै भनिन्— यसको बास्ना ताजा गराउनेवाला छ र हाम्रा मनमा हाम्रा नेताका लागि अत्यन्त धेरै इज्जत र सम्मान छ ।

उत्तर कोरियाली मूलकी यी उद्घोषिकाले रातो रंगको एउटा फूल सुँघेकी थिइन् जसको नाम उत्तर कोरियाका पूर्व सर्वोच्च नेता किम जोङ इलको नाममा राखिएको थियो । रुसी सरकारी टेलिभिजनमा बिहानको समयमा उत्तर कोरियामाथि एक विशेष कार्यक्रम प्रसारित गर्ने गरिन्छ । यो कार्यक्रम विशेष सिरिजको एउटा हिस्सा हो । जसमा कथित रूपमा विषयहरूलाई गोप्य राख्ने यसको देशको खानपान र फेसनको जानकारी दिने गरिन्छ ।

यस कार्यक्रमको संकेत यही हो कि उत्तर कोरियाको आणविक कार्यक्रम र मिसाइल परीक्षणबारे रूपको अलग पक्ष छ । प्रसारणभन्दा दुई साताअघि ११ अगस्टमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ट्विट गरेका थिए— यदि उत्तर कोरियाले कुनै गडबड गर्‍यो भने अमेरिकी सेना गोलाबारुदका साथमा पूरापूर तयारी अवस्थामा छ । मलाई विश्वास छ कि किम जोङ उनले कुनै दोस्रो उपाय खोज्नेछन् ।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले कोरियालाई लिएर कैयौँपटक दुवै देशबीच अलग रबैया प्रदर्शन गरेका छन् । हालैमा उनले भनेका थिए— उत्तर कोरियामाथि प्रतिबन्ध लगाउनु व्यर्थ हो । उनले अगाडि भनेका थिए— उत्तर कोरियाले घाँस खाएर गुजारा गर्नेछ, तर ऊ आफ्नो आणविक कार्यक्रम छाड्नेवाला छैन । यद्यपि, पुटिनले उत्तर कोरियाले हालै गरेको क्षेप्यास्त्र परीक्षणको आलोचना पक्कै गरेका छन् र उनले यसलाई ‘भड्काउने घटना’ बताएका छन् । रुसी राष्ट्रपति पुटिनले भनेका थिए कि उत्तर कोरियाका जनताले इराकमा सद्दाम हुसेनको कथित हतियार बढाउने कार्यक्रमलाई लिएर उसमाथि अमेरिकाले गरेको आक्रमणलाई भुलेका छैनन् । र, यसैकारण उनीहरूलाई लाग्छ कि आफ्नो सुरक्षाका लागि आणविक हतियारको संख्या बढाउनुपर्छ ।

अमेरिकासँग आफ्नो निजी अनुभवका कारण पनि सायद रुस उत्तर कोरियामाथि अधिक प्रतिबन्ध लगाउने प्रस्तावको समर्थनमा छैन । किनकि, रुस आफैँले पनि अमेरिकी प्रतिबन्ध झेलिसकेको छ ।
मस्को कार्निगी सेन्टरका एलेक्जेन्डर गाबुइव भन्छन्— रुसलाई लाग्छ, उत्तर कोरिया सबैमाथि बम प्रहार गर्न चाहँदैन । तर, उसको कार्यक्रम दक्षिण कोरिया र अमेरिकाको हितविपरीत छ । उनी अगाडि भन्छन्— रुसलाई लाग्छ कि ऊ पनि अमेरिकाको ‘गणतन्त्रलाई बढावा दिने’ दाबीबाट त्यति नै चिन्तित छ, जति उत्तर कोरिया ।

अमेरिकासँग आफ्नो निजी अनुभवका कारण पनि सायद रुस उत्तर कोरियामाथि अधिक प्रतिबन्ध लगाउने प्रस्तावको समर्थनमा छैन । किनकि, रुस आफैँले पनि अमेरिकी प्रतिबन्ध झेलिसकेको छ । अमेरिका चाहन्छ— अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट उत्तर कोरियालाई हुँदै आएको तेल आपूर्ति, उसको टेक्सटाइल निर्यात र उत्तर कोरियाका श्रमिकलाई विदेशमा भर्ती गर्ने काममा प्रतिबन्ध लगाइयोस् । ऊ उत्तर कोरियाका सर्वोच्च नेता किम जोङ उनको निजी सम्पत्ति जफत गर्नुका साथ उनको यात्रामाथि पनि प्रतिबन्ध लगाउन चाहन्छ ।

उत्तर कोरियामा कैयौँ वर्ष बिताइसकेका रुसी राजदूत जर्जी टोलोराया सोध्छन्— हामी के गर्नेवाला छौँ रु तेलको आपूर्ति बन्द गरिदिने, ताकि वहाँ बिरामीलाई अस्पतालसम्म पुर्‍याउने एम्बुलेन्सले काम गर्न नसकून् रु उनी अगाडि भन्छन्— रुस व्यापारमा नोक्सानीको चिन्ता गर्नुको साटो आफ्नो सिद्धान्तबाट प्रेरित भएर काम गर्छ ।

राष्ट्रपति पुटिनले भनेका छन्— उत्तर कोरियालाई हुनेवाला निर्यात ‘लगभग शून्य’ को अवस्थामा छ । यद्यपि, रुसको सुदूर पूर्वमा ३० हजार उत्तर कोरियाली कामदारले काम गरिरहेका छन् । यी कामदारलाई सरकारको खर्चमा काम दिइएको छ ।

चीनको जस्तै रुसको सीमा पनि उत्तर कोरियासित जोडिएको छ । र, ऊ दक्षिण कोरियालाई लिएर अन्तर्विरोधको अवस्थामा छ, अमेरिकाको मित्र र सैन्य सहभागी पनि हो । उत्तर कोरियालाई लिएर चीन र रुसले प्रतिबन्धबाट हटेर कूटनीतिक बाटो खोज्ने कुरा बताइसकेका छन् । पहिलो कदमका रूपमा उत्तर कोरियाको मिसाइल परीक्षणमाथि रोक लगाउने र साथसाथै अमेरिका र दक्षिण कोरियाको साझा सैनिक अभ्यास पनि बन्द गर्ने कुरा बताइएको छ । र, दोस्रो कदममा सबै पक्षबीच संवाद बढाउने कोसिस गर्नुपर्ने सल्लाह पनि उनीहरूले दिएका छन् ।

यस साता चीनको यात्राका क्रममा राष्ट्रपति पुटिनले जापान र दक्षिण कोरियाली नेताहरूसित भेटघाट गरे । उत्तर कोरियाको एक प्रतिनिधिमण्डल पनि पूर्वी रुसमा भएको यस बैठकमा सहभागी भएको थियो । केही वर्षअघि मित्रताको पहल गर्दै पुटिनले सोभियत कालदेखि चल्दै आएको अधिकांश ऋण माफ गरिदिएका थिए । नयाँ पत्रिकाबाट

तपाईको प्रतिक्रिया